Nederlandlingvaj   ĵurnal-artikoloj

tradukitaj en Esperanton
fare de Toon Witkam


fonto:
la Nederlanda ĵurnalo NRC
http://www.nrc.nl/handelsblad/2015/12/16/en-nu-na-parijs-een-groot-plan-voor-afrika-1568888?utm_source=NRC&utm_medium=banner&utm_campaign=Paywall
tradukis ĝin (el la Nederlanda en Esperanton) Toon Witkam

Kaj nun, post Parizo, granda plano por Afriko

NRC 16 decembro 2015

 

Fare de   Louise O. Fresco

 

Kio atingiĝis en Parizo estas diplomatia deklaro de intenco, ne praktika plano. Nun ke la eŭforio pri la interkonsento disiĝas, venas tempo por la realeco, speciale por la kontinento kiu pleje suferos de klimatŝanĝiĝo. En Afriko, kie tri kvaronoj de la malriĉuloj loĝas en kamparaj areoj kaj la nutraĵprovizo estas riska, fluktuado en pluvokvanto kaj konstanta sekeco difektos la rikoltojn, kun tuj rimarkeblaj efikoj por milionoj da homoj. Dum Ĉinio kaj Rusio en pli longa daŭro povas atendi pozitivajn efikojn de pli altaj temperaturoj, estas en Afriko neniu pozitiva perspektivo. Krome kreskas la Afrika loĝantaro laŭprocente la plej rapide en la mondo; de la 2,4 miliardoj da homoj kiuj tutmonde ankoraŭ aldoniĝas inter nun kaj 2050, pli ol duono naskiĝos en Afriko. Eĉ sen klimatŝanĝiĝo, sin akomodi al tiu kresko jam estas neimagebla defio. Magistratoj apenaŭ havas monon por la transiro al daŭrigebla produktado, inkluzive de irigacio. Korupteco ne aŭguras bone pri la fundoj kiuj estas promesitaj de la riĉaj landoj  —  la misuzo de Nederlanda mono por evoluhelpo en Benino estas ankoraŭ freŝa en la memoro.

 

Sen ekonomia kresko kaj taŭga administrado, la sekvoj de sekeco estas nemanipuleblaj

 

Kiom Afriko suferas, pro manko de bona regado, tio ne povas esti pli bone ilustrita ol per la kazo de Niĝerio, la plej loĝata kaj potenciale plej riĉa lando. Fine de la nuna jarcento, la Niĝeria loĝantaro estos 2,5 fojojn tiel granda kiel hodiaŭ. Malgraŭ la riĉeco je oleo, la averaĝa Niĝeriano nun havas duoble tiom da ŝanco naskiĝi malriĉa ol duonjarcenton antaŭe, kiam la lando estis implikita en milito kun Biafro, ĉe kiu 1 ĝis 3 milionoj da homoj perdis la vivon (la krudeco de tiu takso jam estas ŝoka). Ĉar la plimulto de Niĝerianoj ne estas ĝenataj de rememoroj pri tiu tragedio, por novaj separismaj movadoj la vojo estas larĝe liberigata:  en la Niĝer-delto kaj en la nord-oriento. Tie la islamisma Boko Haram klopodas establi Kalifaton pere de terorado de la loĝantaro. Volontuloj por la armita batalo ne mankas inter malriĉaj, senlaboraj junaj viroj. Dum politikistoj en la urboj riĉigas sin mem, la lando estas en procezo de diseriĝo. La agrikulturo estis neglektita dum generacioj, favore al oportunaj importoj, kies fino, pro la senĉese malalta oleprezo kaj la malprofitaj valutaj kurzoj, nun videbliĝas. Socia agitiĝo, neantaŭvidebla vetero kaj altaj manĝaĵprezoj havas nur unu ebla rezultato:  dramaj migradfluoj inter Afrikaj landoj, kaj el Afriko al Eŭropo. Ne temas pri simpla kaŭza rilato inter klimatŝanĝiĝo kaj migrado, sed pri fatala kombino de necerteco, senperspektiveco kaj malegaleco. Klimat-rifuĝintoj estas politikaj rifuĝintoj.

 

Tiu aferstato estas malfacile rekomendebla al la balotantaro en riĉaj landoj. Tio tamen devigos, malgraŭ klimat-laciĝo kaj kreskanta ksenofobio. En Parizo rakontis Afrikaj landoj kiom severa por si estas klimatŝanĝiĝo, sed ili apenaŭ referis al aliaj kaŭzoj de malriĉeco. Sen deca regado kaj ekonomia kresko, la sekvoj de altaj temperaturoj kaj sekeco estas ne reguligeblaj. Tio ne estas Afrika problemo, tio koncernas la tutan mondon. Devas do nun fulmrapide veni efektivig-plano por Afriko, ĉe kiu la EU, plej granda donanto de evoluiga fonduso kaj senpere engaĝita, estu la iniciatinto. Tiu plano nur sukcesos se Afrikaj politikistoj estas devigataj meti aferojn en ordon, ligante striktajn kondiĉojn al la ricevotaj fundoj. Jen nia sola espero, en preskaŭ senespera situacio.

 

 

Louise O. Fresco  estas estrar-prezidantino de Wageningen University and Research Centre (en Nederlando), instituto kiu fokusiĝas al vivsciencoj, agrikulturo kaj ekologio; ŝi ankaŭ estas verkistino.

 

 

Ĉiuj artikoloj   |  




© novembro 2017 Toon Witkam | Powered by RosyGrass
Hosted by Bluehost.com