Nederlandlingvaj   ĵurnal-artikoloj

tradukitaj en Esperanton
fare de Toon Witkam


fonto:
la Nederlanda ĵurnalo NRC
http://www.nrc.nl/handelsblad/van/2015/mei/02/waarom-europa-geen-messias-meer-moet-zijn-1491436
tradukis ĝin (el la Nederlanda en Esperanton) Toon Witkam

Kial Eŭropo ne plu estu mesio

NRC 2 majo 2015

 

Fare de   Caroline de Gruyter

 

Dum jardekoj ni Eŭropanoj havis simplan solvon por problemoj en malriĉaj landoj de Afriko aŭ Azio: ekonomia disvolviĝo. La ideo estis ke, se homoj havos iom pli da mono, ili venos pli proksime al civilizita vivo. Al demokratio, al pli bona instruado kaj gvidado, al intertraktado anstataŭ pafado.

Tial, Eŭropaj landoj, aparte kaj pere de EU, investis multe en evoluhelpon. Sed tiu solvo, kiu por ni mem certatempe funkciis kiel bonfaro, kreas nun novajn problemojn, kiujn ni ne sufiĉe konsideris.

Rigardu la homojn kiuj ankaŭ ĉi-semajne ree estis kontrabandataj trans Mediteranean Maron. Iliaj ĉefaj landoj de origino estas Malio, Gambio, Niĝerio kaj Senegalo, diras landlimo-agentejo Frontex. Landoj de kiuj ĉiu havas diferencajn, seriozajn problemojn, sed neniu de la kvar estas kiel ‘Sirio’.

Kial tiom da civitanoj el tiuj landoj pagas po 5000 dolaroj aŭ pli por persono ironta al Eŭropo tra la terura vojo, plena de ekspluatado, elĉerpiĝo kaj humiligo en Saharo, Libiaj arestejoj kaj kadukaj boatoj? Tial, ke ili posedas tiun monon, aŭ povas ĝin avare kolekti. Tio estas nova. La problemaro de dronantoj en Mediteraneo estas fakte ankaŭ signo ke partoj de Afriko ekonomie pli bone fartas ol antaŭe.

Oni fojfoje diras ke la homkontrabando ekde Libio, kiu komenciĝis sub kolonelo Gaddafi, firme ekfloris kiam Francio kaj Britio detronigis lin. Ĥaoso sekvis. Milicioj nun konkurencas por potenco. Homkontrabando estas por ili grandega enspezfonto. Ĉi-ĉio veras. Sed estas ne nur afero de ofertado, ankaŭ de mendado. Nuntempe pli da homoj ol antaŭe pretas pagi por kontrabanda transportado.

La afero plirapidiĝis kiam Siriaj mezklasanoj alvenis en Libio kaj elspezis multe da mono por la transveturo. Oni ja povas pere de alpafado fari kontrabandboatojn likaj, kiel EU nun pripensas, sed tiel la mendado ne malkreskos.

 

Niaj najbaroj iĝas ĉiam pli cinikaj pri ni. Do ni iĝu malpli naivaj.

 

Se ĝi rigardas orienten, Eŭropo devas revizii same sian ekonomian civiliz-teorion. La ideo estis, ankaŭ ĉe tio, ke landoj kiuj ekonomie pli bone fartas, estas pli stabilaj landoj kun pli da respekto por okcidentaj civiliz-idealoj. Ankaŭ pri tio ni ofte estis erarintaj.

Balkanio estas brile la dua kontraband-itinero en Eŭropon. En Ukrainio, ekonomia mesianismo venigis nin en konflikto kun Rusio. En Serbio kaj Moldavio, cinikaj elitoj akiris la potencon, kiuj uzas terminojn kiel ‘sendependa jurisdikcia povo’ aŭ ‘libera gazetaro’ nur se ili volas subvenciojn el Bruselo. Rumanio kaj Hungario gaje daŭrigas tiun ludon ene de EU. Ili siatempe membriĝis pro ekonomiaj ŝancoj kaj struktur-fondusoj. Nun ili sabotas, de ene, Eŭropajn decidojn se la Kremlo aŭ la mafio rekompencas ilin por tio.

En Foreign Affairs, Ivan Krastev kaj Mark Leonard skribas en artikolo titolita ‘Europe’s Shattered Dream of Order’ ke Eŭropo, iam "ekologia sistemo kiu estis protektita kontraŭ la kruda realeco de la mondo", nuntempe por niaj najbaroj "iĝis tro progresema kaj aparta por sekvi". Komence, multaj najbaroj volis esti kiel ni. Nun, multaj havas ankoraŭ nur iom da respekto por Eŭropo. Ilia nova prospero kaj la apogo de potencaj sponsoroj kiel Ĉinio kaj Rusio kreskigas tiun malestimon.

Ĉu Eŭropo devas ĉesi sonĝi ke ĝi povas transformi sian ĉirkaŭaĵon, kaj anstataŭe protekti sian propran civiliz-modelon, antaŭ ol tiu estas plie malfirmigata? La tragedio de dronantoj, la malsukcesa politiko pri najbarlandoj, la ruiniĝo ĉirkaŭ Ukrainio kaj la antaŭenmarŝo de la ĝihadistoj sugestas tiel. Ni ne plu havas multajn afablajn najbarojn, kaj devas redifini niajn interesojn, iĝi malpli naivaj. La mondo ŝanĝiĝas. Nia rolo en ĝi do ankaŭ.

 

Caroline De Gruyter  estas korespondanto en Vieno kaj verkas ĉiusemajne kolumnon pri politiko kaj Eŭropo.

Ĉiuj artikoloj   |  




© septembro 2017 Toon Witkam | Powered by RosyGrass
Hosted by Bluehost.com