Nederlandlingvaj   ĵurnal-artikoloj

tradukitaj en Esperanton
fare de Toon Witkam


fonto:
la Nederlanda ĵurnalo Volkskrant
http://www.volkskrant.nl/dossier-de-nucleaire-ambities-van-iran/feest-in-teheran-na-akkoord-atoomprogramma-iran~a3943398/
tradukis ĝin (el la Nederlanda en Esperanton) Toon Witkam

Teherano festas post akordo pri la Irana atomprogramo

En la stratoj de la Irana ĉefurbo Teherano hodiaŭ ekestis spontana popolfesto, tuj post kiam en la Svisa urbo Lausanne oni atingis interkonsenton pri la kadro por traktato kun Irano koncerne ties nuklean programon. Dekoj da miloj da homoj iris sur la stratojn kaj skandis sian dankon al la Irana gvidantaro.

Volkskrant 2 aprilo 2015 23:00 h

 

Redaktora ĉefartikolo

 

El la laŭtparoliloj de multaj aŭtoj sonis la kanto "Happy" de la Usona kantisto Pharrell Williams. Malgraŭ la striktaj moralaj leĝoj en Irano, multaj junaj viroj kaj virinoj dancis dum tiu kanto. Laŭ Teheranaj ĉeestintoj, la popolfesto blokis nombron da gravaj stratoj en la norda parto de la urbo.

Ses grandaj potencoj kaj Irano faris hodiaŭ gravan paŝon al interkonsento pri la Irana nuklea programo. Teherano draste reduktos sian nuklean kapablon, interŝanĝe kontraŭ forigo de la internaciaj sankcioj.

Usona prezidento Barack Obama hieraŭ vespere en mallonga televida alparolo menciis "historian interkonsenton" kun Irano, "fortikan kaj vivipovan aranĝon" kiu, se komplete plenumita, "preventos ke Irano akirus nuklean armilon". Li nomis tion "la plej bona opcio", certe pli bona ol milito.

Du tagojn post la finiĝo de la limdato, Usona ŝtatsekretario John Kerry, lia Irana kolego Javad Zarif, kaj la supera reprezentanto de EU pri eksteraj aferoj, Federica Mogherini, prezentis surprize specifan kaj ampleksan paketon da interkonsentoj ("parametroj"); surprize pro la dubo, ekestinta kiam la limdato estis pasanta, pri la atingebleco de interkonsento.

La konkurso ankoraŭ ne finiĝis

Okcidentaj ministroj substrekis ke la konkurso ankoraŭ ne finiĝis; pri diversaj gravaj temoj  - kaj granda nombro da teĥnikaj detaloj -  estu ankoraŭ intertraktate dum la venontaj tri monatoj. "Estas nenio subskribita," diris Obama. Se Irano tamen ankoraŭ barus al ni la vojon, "tiam ne venos akordo". La limdato por definitiva interkonsento estas 30 junio.

Unu el la plej gravaj disputpunktoj estos la rapideco je kiu la sankcioj kontraŭ Irano estos suspenditaj aŭ nuligitaj. La interkonsentoj pri tio estas multe pli malklaraj ol tiuj pri la riĉigo de uranio kaj la alikonstruado de reaktoroj por sole paca uzado.

La Usona kaj Eŭropaj sankcioj estos "suspendataj" tuj kiam la nuklea agentejo de UN konstatos ke Irano estas farinta "ĉiujn gravajn paŝojn". Se Irano ne plenumos siajn devojn, la sankcioj tuj estos denove efikigitaj. Kerry diris ke la sankcioj estos suspendataj "en fazoj", sed en la listo de parametroj estis nenio revidebla pri tio. La interkonsentoj pri la nuklea programo estos registrataj por periodoj de 10 aŭ 15 jaroj.

Irano promesis malkonstrui du trionojn de siaj centrifugiloj, de la nunaj 19.000 al 6105; de tiuj nur 5060 taŭgas por la riĉigo de uranio. La provizoj de riĉigita uranio estos reduktitaj de 10.000 kilogramoj al 300 kilogramoj, maksimume riĉigitaj ĝis 3,67 procentoj. Jen sufiĉege malpli ol kio necesus por fari bombon.

Riĉigo ankoraŭ sole okazos ĉe la fabriko en Natanz. Aliaj instalaĵoj estos malkonstruataj. La pezakvo–reaktoro en Arak estos alikonstruata tiele, ke plutonio ne plu povos esti produktata per ĝi.

Obama ankoraŭ la saman tagon telefonis kun la Israela ĉefministro Benjamin Netanjahu, laŭ siaj propraj vortoj por konvinki lin ke la interkonsento kun Irano estas "pli bona ol milito en la Mez-Oriento" kaj la sola garantio por preventi ke Irano disvolvus nukleajn armilojn. Netanjahu antaŭe al la novaĵpublikigo sciigis per Twitter, ke ĉiu interkonsento devas la nukleajn eblecojn de Irano repuŝi, kaj haltigi terorismon kaj agreson de la lando.

 

 

 

 

Ĉiuj artikoloj   |  




© novembro 2017 Toon Witkam | Powered by RosyGrass
Hosted by Bluehost.com