Nederlandlingvaj   ĵurnal-artikoloj

tradukitaj en Esperanton
fare de Toon Witkam


fonto:
la Nederlanda ĵurnalo NRC
http://www.nrc.nl/handelsblad/van/2015/februari/14/oorlog-oekraine-plaatst-heel-europa-voor-nieuwe-ge-1466021
tradukis ĝin (el la Nederlanda en Esperanton) Toon Witkam

Milito en Ukrainio metas tutan Eŭropon antaŭ novaj danĝeroj

NRC 14 februaro 2015

Redaktora kolumno

 

Kiel ajn progresas nun rilate al la milito en Ukrainio, la Rusa enmiksiĝo en la najbara lando venenis ĝisfunde la politikajn interrilatojn sur la Eŭropa kontinento. Kiel energi-liveranto Rusio ankoraŭ ĉiam estas grava komerca partnero de multaj Eŭropaj landoj. Sed reciproka konfido restas ekde la pasinta jaro nur malmulte.

Rusio post kaŝa militista interveno unue aneksis strategie gravan parton de Ukrainio, Krimeon, kaj poste metis alian parton, la regionon Donbas, en sangan internan militon. Tio ne povas resti sen sekvoj por la maniero per kiu aliaj Eŭropaj landoj pripensas sian defendon, la sekurecon en Eŭropo kaj sian interrilaton kun la grandega Rusio.

Neniu plu povas apogi sin sur la supozo, ke konfliktoj en Eŭropo estas ja ĉiam solveblaj per politikaj kaj diplomatiaj rimedoj. Evidentiĝas en la 21-a jarcento ankaŭ en ĉi tiu parto de la mondo, ke militista potenco ankoraŭ daŭre povas eldevigi kie precize estu la landlimoj, kaj kiom la suvereneco de lando en la praktiko valoras. Jen realeco pri kiu neniu povas plu fermi la okulojn. Senintence, prezidento Putin tiel donis al NATO enorman impulson por pliakrigi la kolektivan defendon de ties membroŝtatoj.

La 12-an de januaro la prezidentoj Poroŝenko, Putin kaj Hollande kune kun kanceliero Merkel subskribis interkonsenton kiu, kondiĉe ke plenumita, plian eskaladon de la konflikto dume deturnas. En la nunaj cirkonstancoj tio jam estas iom da progreso. Precipe Merkel meritas laŭdon pri ŝiaj klopodoj atingi tiun rezulton.

Sed la interkonsento ankaŭ kunportas riskojn – kaj ne nur la riskon de ne-plenumado. En Minsk, la kvar registarestroj prenis la situacion sur la batalkampo kiel deirpunkton por la militpaŭzo. Tiel ili, pro neceso, la Rusan intervenon rekompencis, kaj la rompadon de antaŭa militpaŭzo – fare de Rusemaj ribeluloj – kvazaŭ legaligis.

Por la cetera Eŭropo estas ekstre malbonsigne, ke prezidento Putin pasintjare diris ke ankaŭ en aliaj landoj li kuros helpe al Rusaj aŭ Ruslingvaj minoritatoj, se tiuj sentas sin malfavorataj. Precipe por la Baltaj landoj tio estas serioza minaco. La dudeka jarcento montris kiel danĝere estas, ke landoj uzas etnajn ligojn kiel argumenton por pravigi militajn intervenojn.

 

Rusio sukcesis serioze malstabiligi Ukrainion, kaj majstri la situacion en parto de la lando. Ukrainio en antaŭvidebla tempo ne povos aliĝi al la EU, kaj absolute ne al NATO. Sed tial la tuta operacio ankoraŭ ne estas sukceso por Putin. Nun kiam li malamikigis la registaron en Kiev tiel kontraŭ si, lia Eŭrazia Unio devos funkcii sen Ukrainio, kvankam tiu lando estis devinta agi kiel la plej grava membroŝtato post Rusio. Kaj verŝajne pli malutila ol la ekonomiaj sankcioj estas, ke Rusio fremdigis al si sian plej gravan komerc-partneron kaj la centran povon en Eŭropo, Germanion. Putin metis sian landon sur riskan kurson.

La Okcidento intertempe estas trovinta Germanion kiel evidentan gvidanton por alfronti ĉi tiun Eŭropan krizon. Usono apogas tiun Germanan gvidadon politike, kaj restas en la fono kiel nemalhavebla aliancano. Sed por teni la trans-Atlantikan ligon sana, la Eŭropaj landoj ne nur prenu pli da politika, sed ankaŭ pli da militista respondeco por la propra sekureco – inkluzive la kostojn kiuj apartenas al tio.

Ĉiuj artikoloj   |  




© junio 2017 Toon Witkam | Powered by RosyGrass
Hosted by Bluehost.com