Nederlandlingvaj   ĵurnal-artikoloj

tradukitaj en Esperanton
fare de Toon Witkam


fonto:
la Nederlanda ĵurnalo NRC
https://www.nrc.nl/nieuws/2017/11/17/verlamd-europa-is-voor-china-geen-serieuze-partner-14084399-a1581686
tradukis ĝin (el la Nederlanda en Esperanton) Toon Witkam

Paralizita Eŭropo estas ne serioza partnero por Ĉinio

En Bonno, la malfirmigo de la Pariza Klimata Akordo estas preventita. Sed ambiciaj novaj paŝoj estas ankoraŭ ne prenataj.

NRC 18 novembro 2017

 

Fare de nia redaktoro
Paul Luttikhuis

 

Sen frakaso, la intertraktantoj finis vendredvespere la klimato-pinton en Bonno. La timo ke iuj landoj iom malfortigus siajn ambiciojn, ĉar Usono volas retiriĝi el la Klimata Akordo, ne praviĝis. Eĉ la lastaj landoj en la mondo kiuj ankoraŭ ne partoprenis al la Akordo de Parizo (2015), Nikaragvo kaj Sirio, nun ankaŭ subskribis.

Kvankam la dinamiko por klimata politiko ankoraŭ daŭre ne malaperis, pri granda progreso ne estis parolata en Bonno. Gravaj interkonsentoj pri financado de klimata politiko por malriĉaj landoj estas prokrastitaj ĝis venontjare. Kaj ankaŭ pri la maniero per kiu la klimataj promesoj devos esti mezurataj ekde 2020, kiam ‘Parizo’ oficiale efikos, ekzistas ankoraŭ multa malklareco.

Dum la lastaj tagoj vizitis ankaŭ ministroj kaj kelkaj registarestroj la pinton en Bonno. La UN-ĉefo António Guterres komprenigis al ili, ke la ambicioj sur kvin terenoj firme pliiĝu: malpli da forcejgasoj, pli da adapto al klimatoŝanĝiĝo, pli da financa aglibero, pli bona kunlaborado kaj pli forta gvidanteco.

Precipe tiu lasta mankis en Bonno. En Parizo estis Usono kaj Ĉinio kiuj  – malgraŭ iliaj kontrastoj –  suprenpuŝis la aferon, ĉe tio helpitaj de Eŭropo, kiu bone observis la dezirojn de la evolulandoj. Sed sen la Usonanoj, la Ĉinoj en Bonno apenaŭ ŝatis preni la iniciaton. Intertraktado kun la Usona eks-prezidento Barack Obama estas por Ĉinio tute malsama ol kun la Eŭropa Komisaro pri Energio kaj Klimato, Miguel Arias Cañete.

 

La EU malhavas, ĉe tia klimato-pinto, la decidemon por preni sur sin la gvidan rolon. La Francoj ja volas tion, tiel evidentiĝis el la fervora parolado de prezidento Emmanuel Macron, kiu konsideras la Klimatan Akordon preskaŭ kiel Francan posedaĵon. Sed la Britoj, kiuj ofte en la pasinteco forte dediĉis sin al la klimato, nun starigas sin rezerviĝemaj, pro la Brexit.

Kaj la Germana kanceliero Angela Merkel estas plimalpli senpova pere de la klopodaj koalicio-intertraktadoj en sia propra lando. Laŭ multaj ŝia alparolo estis seniluziiga. Ŝi agnoskis ke ĉe klimatŝanĝo temas pri Schicksalsfrage[i]  -  temo kiu tuŝas la sorton de la homaro. Sed ŝi ankaŭ diris, ke por la ambiciaj Germanaj celoj ankoraŭ “mankas ne malmulte” al ŝi. Germanio devus pripensi la fermadon de karbocentraloj, opiniis la kanceliero, precipe se tiuj funkcias surbaze de brunkarbo. Sed tio, laŭ ŝi, alfrontas "kun socialaj problemoj kaj laborpostenoj", kaj ankaŭ kun la havebleco de pagebla energio.

 

Nederlando laboras pri gvida grupo kun la najbarlandoj kaj Skandinavio

 

La alparolo de la nova Nederlanda klimatministro Eric Wiebes (VVD[ii]) estis rimarkinde pozitiva pri tio. Wiebes emfazis, ke la lukto kontraŭ tutmonda varmigo ĝuste povas tre bone kontribui al plifortigo de la ekonomio. Nederlando volas pro tio levi la stangon, diras Wiebes. La celoj kaj la kondutmaniero de la EU estu akordigataj kun la Klimata Akordo. Por atingi tion, Wiebes volas formi ‘gvidan grupon’ kun la najbarlandoj kaj la Skandinavoj.

Finfine devos ĉiuj landoj aliĝi al tiu gvidanta grupo. Antaŭe al la klimato-pinto, evidentiĝis ke ankoraŭ ekzistas granda breĉo inter la promesoj kaj kio estas bezonata por preventi temperaturaltiĝon de 1,5 ĝis 2 gradoj Celsius. Ankaŭ fariĝis klara, ke ĉi-jare la eligo de forcejaj gasoj por la unua fojo en tri jaroj ree pliiĝis, ĉirkaŭ 2 procentojn; ĉefe sekve de plialtiĝo de emisioj en Ĉinio.

Ĉu estis pro tio, aŭ ĉar ja estas rito ke la klimato-pinto trovastiĝas: ne estis klara. Sed en la lasta momento ankoraŭ minacis fendeto en la unueco. En Parizo oni interkonsentis limigi la temperaturaltiĝon ĝis "klare sub 2 gradoj Celsius" kaj klopodi al maksimume 1,5 gradoj. Por insula ŝtato Fiji, prezidanto de la pinto, tiu unu kaj duono grado estas laŭlitere vivesenca. Do tio aperis firme en la fina deklaro. Dum momento, tio ŝajnis por Ĉinio esti tro eksternorme. Sed kun nur kelkaj horoj de malfruiĝo, la pinto povis sukcese esti finata.

 

 

 

 

[i] Schicksalsfrage = problemo de la sorto

[ii] VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie) = la dekstre liberala partio
       en Nederlando; vidu ankaŭ:
       https://eo.wikipedia.org/wiki/Popola_Partio_por_Libereco_kaj_Demokratio

 

 

 

Ĉiuj artikoloj   |  




© decembro 2017 Toon Witkam | Powered by RosyGrass
Hosted by Bluehost.com