Nederlandlingvaj   ĵurnal-artikoloj

tradukitaj en Esperanton
fare de Toon Witkam


fonto:
la Nederlanda ĵurnalo NRC
https://www.nrc.nl/nieuws/2017/10/18/president-xi-maakt-van-china-weer-het-rijk-van-het-midden-13557251-a1577726
tradukis ĝin (el la Nederlanda en Esperanton) Toon Witkam

Xi volas fari Ĉinion la plej grava lando de la mondo

En sia alparolo la 18-an de oktobro Xi Jinping konfirmis ke Ĉinio ne nur estas ekonomia superpotenco, sed ankaŭ postulas sian pozicion kiel politikan mondpotencon. Li prezentis la ‘socialismon kun Ĉinaj trajtoj’ kiel pli bonan alternativon por la okcidenta demokratio.

NRC 19 oktobro 2017

 

Fare de nia kunlaboranto
Eefje Rammeloo
en Pekino


Kiu la alparolon de Xi Jinping relegas, devas konkludi ke nur unu lando estas la plej granda, kaj tio estas Ĉinio. Kaj ke estas nur unu elemento kiu faras Ĉinion tiel granda, kaj tiu estas la Komunista Partio.

La Ĉina gvidanto, kiam li pasumas al la podio, ne havas la karismon de mondgvidanto. La aplaŭdoj kiujn li rikoltas, kompensas lian monotonan elparolon. Sed liaj vortoj klare montras la ambicion por esti mondgvidanto.

Xi Jinping estis antaŭdestinita por la potenco. Lia patro, alta partifunkciulo, ripetfoje rakontis al li ke li gvidos revolucion. Li estis edukata en elito-lernejoj, ĝis li dum la Kultura Revolucio (1966-1976) estis sendita al la provinco Shaanxi por labori en kamparaj areoj. Tio ne rompis lian fidon en la komunismo: Xi volis atingi la pinton kaj sciis ke la sola vojo supren iras tra la partio.

Xi promociiĝis ene de la partio, ĝis li en 2012 kiel kompromisa kandidato evidentiĝis akceptebla por la partianoj de ambaŭ eks-prezidentoj Hu Jintao kaj Jiang Zemin, kaj estis elektita kiel partiestro. La libereco kiun li ekhavis por unuigi kaj firmigi la partion, li prenis avide. Li ne nur fariĝis prezidanto de la partio, sed ankaŭ prenis iom post iom la gvidadon de granda nombro da komisionoj.

 


Ekstera mondo


Ĉe la enoficiĝo de Xi, la atendoj ĉefe en la ekonomia sfero estis alte streĉitaj. Li promesis reformojn. Lia patro kiel alta partifunkciulo jam estis pledinta por pli da merkatfunkciado kaj kunlaboris intense kun Deng Xiaoping, kiu en la okdekaj jaroj malfermis la Ĉinan ekonomion al la ekstera mondo. Xi mem opiniis ke la merkatfunkciado devas ludi decidan rolon en la ekonomio, tiel troviĝis laŭ la The Wall Street Journal en unu el la unuaj pripolitikaj noticoj post lia enoficiĝo.

Sed post la drama falo de la borso, en la somero de 2014, Pekino malkovris kiel penige estas regi la kapitalmerkaton de propono kaj postulo. Montriĝis malfacile lasi la merkaton agi laŭplaĉe sen perdo de prestiĝo. Post tio Xi tenis la aferon per fera mano.

En sia alparolo de tri kaj duona horoj, Xi diris ke li volas doni pli da spaco al la merkato. "La pordo plu malfermiĝos." Sed pli granda parto de lia alparolo estis dediĉita al la plifortigo de la Komunista Partio kaj la plivastigo de la tutmonda pozicio de Ĉinio.

Dum la pasintaj jaroj, Ĉinio jam alprenis pli memcertan sintenon. Ekzemple la projekto “Unu Zono, Unu Vojo” (la ‘nova silka vojo’), la Azia investo-banko AIIB[i], kiu fariĝu alternativo por la Monda Banko, kaj la diversaj komercaj traktatoj kun evolulandoj. Iniciatoj kiuj ne nur havas noblajn celojn, sed ankaŭ plivastigas la influon de Ĉinio en precipe la orienta hemisfero.

 

Ĉina Revo


Xi Jinping volas fari pli ol gvidi ekonomian superpotencon. The Economist antaŭ nelonge skribis, ke li estas la plej potenca viro de la mondo, pro la vakuo kiun la Usona prezidento Donald Trump estigis, sed efektive Xi jam pli longe estis stariganta propran epokon. Kun la ‘Ĉina Revo’, kiun li post sia enoficiĝo enkondukis, li volis revitaligi la landon, modernigi ĝin. Kvin jarojn poste, kaj sufiĉe pli memfide, li emfazas kiel la Ĉinoj devas miksi la marksismon kun la moderna mondo  –  kvankam ne tute klaras, kiel tio devas okazi.

Ĉinio iras sian propran vojon, diras Xi en sia alparolo. Alternativo por la kapitalismaj demokratioj en la Okcidento: "Ĉinio ne kopias eksterlandajn politikajn sistemojn", li diris. Pli frue li diris ke Ĉinio ne volas enmiksiĝi en aliajn landojn, nun li diras ke Ĉinio "liveris grandegajn novajn kontribuojn al monda paco kaj disvolviĝo".



Koruptaj muŝoj kaj tigroj


La prezidento havas pli politikan talenton ol longe estis pensata. Kun lia lukto kontraŭ koruptaj ‘muŝoj kaj tigroj’ ene de sia partio, li sukcesis gajni por si la popolon kaj samtempe forigi rivalojn kiel Zhou Yongkang kaj la pensiitan pintan militiston Guo Boxiong. Ambaŭ viroj punrestadas en la ĉelo pro korupteco.

"Xi kontrolas personarajn aferojn kaj militistan potencon. Neniu ankoraŭ defias lin", diras politikologo Chen Daoyin. "Pro la kampanjo kontraŭ korupteco, la morala supereco de Xi estas nekontestata." La emfazo kiun la prezidento metas sur partio-disciplinon, plifortigas sian pozicion. Milionoj da partianoj sekvas lin blinde.

Profitante de la momento, li lasis la popolon alkanti lin, kaj en fortika repo kaj en dolĉaj amkantoj. Kulto de personeco – ekde Mao Zedong skrupule evitata de la Komunisma Partio –  ŝajnis esti farata.

Kritikaj voĉoj de aktivistoj, advokatoj, ĵurnalistoj kaj artistoj estas sufokataj. Xi dum vizito al televida sendostacio CCTV[ii] ordonis la amaskomunikilojn servi la Partion. Ŝercoj, kiel bildeto en kiu Xi estis komparata kun Winnie the Pooh, estas malpermesataj.

Ĉu Xi povos teni sian popularecon dum la venontaj kvin jaroj? Por atingi tion li devos uzi pli da atento al sociaj temoj. Kontraŭbatali malriĉecon estas unu el liaj prioritatoj, sed precipe la ekster-urbaj Ĉinoj esperas pli lojalan distribuadon de la riĉaĵo.


Komenciĝas la Xi-epoko, kiel Matthias Stepan[iii] de la Mercator-Instituto[iv] nomas ĝin, kaj ĝi sekvas la Mao-epokon kaj la Deng-epokon. La Xi-epoko plej verŝajne iros en la librojn kiel la epoko de ‘socialismo kun Ĉinaj trajtoj’. Ĝi tiom signifas kiel forta kaj memfida socialisma superpotenco, kun influoj de la okcidenta merkat-ekonomio.

 

 

 

[i] AIIB = Asian Infrastructure Investment Bank;     vidu:   https://www.aiib.org/en/index.html     kaj ankaŭ vidu:   https://en.wikipedia.org/wiki/Asian_Infrastructure_Investment_Bank

[ii] CCTV = China Central Television,   vidu: https://en.wikipedia.org/wiki/China_Central_Television

[iii] Matthias Stepan,   vidu:   https://www.google.nl/search?q=matthias+stepan&ie=utf-8&oe=utf-8&client=firefox-b&gfe_rd=cr&dcr=0&ei=JLDxWep54ICSBZHai7gI

[iv] Mercator-Instituto,   vidu:   https://www.merics.org/en

 

 

 

Ĉiuj artikoloj   |  




© novembro 2017 Toon Witkam | Powered by RosyGrass
Hosted by Bluehost.com