Nederlandlingvaj   ĵurnal-artikoloj

tradukitaj en Esperanton
fare de Toon Witkam


fonto:
la Nederlanda ĵurnalo NRC
https://www.nrc.nl/nieuws/2017/08/10/in-zuidoost-azie-zorgt-praten-voor-vrede-12471503-a1569538
tradukis ĝin (el la Nederlanda en Esperanton) Toon Witkam

En Sud-Orienta Azio, parolado pacigas

NRC 11 aŭgusto 2017

 

Opinio-kolumno de
Luuk van Middelaar

 

Estas semajno de festo kaj rememoro, ĉi tie en Singapuro. La urba ŝtato pasintan merkredon ekzistis 52 jarojn. Ne ronda nombro, sed tamen komunumaj laboristoj kaj volontuloj jam semajnojn antaŭe pendigis ĉie ruĝ-blankajn naciajn flagojn. La nacia sento povas ja uzi puŝeton de simboliko, por preventi streĉitecojn inter Singapuraj civitanoj de Ĉina, Malajzia, Barata kaj ‘Alia’ deveno  –  la kvar oficialaj kategorioj. One-Nation-Together estas la slogano ĉi-jare. Tradiciaj kulminoj estas la militista defilado kaj je la fino la artfajraĵo. Ekde la tegmento de nia loĝturo, 25 loĝejojn alta, aliaj altkonstruaĵoj malhelpis la vidon, sed en la televido la artfajraĵo ankaŭ fulminis. Novaĵlegantoj parolis pri ‘patriotisma animo’ ĉe la publiko, kiu jam antaŭe regalis per aplaŭdo paraŝut-saltintojn, 300 dronojn en aerobatiko, kaj tepidan kantofestival-muzikon. Disonancojn apenaŭ detekteblas ĉi tie.

Ironio: kiam Singapuro en 1965 iĝis sendependa, la Singapuranoj mem trovis tion katastrofa. Du jarojn antaŭe, la Brita iama kolonio estis paŝinta en federacion kun la pli granda Malajzio. Ĉi tio kondukis al fiasko; inter gvidantoj de ambaŭ landpartoj estiĝis malpaco pri la kurso, kaj Singapuro foje havis tumultojn inter la Malajzia kaj la Ĉina komunumo. Ĝi devis forlasi la federacion en aŭgusto 1965 kaj trafis en publikjura nenieslando. Ja io malsama ol la tioma regiona separatisma movado: kontraŭ via plaĉo esti elĵetita el lando! Malmultaj donis moneron por la ŝancoj de Singapuro. Gvidanto Lee Kuan Yew estis seniluziigita, sed baldaŭ akiris internacian rekonon pri la suvereneco de la lando. Post tio, li komencis fokusiĝi sur ekonomia kresko danke al planado, meritokratio, lukto kontraŭ korupteco kaj aŭtoritata ŝtata potenco. Se vi estis malgranda, vi devis esti speciala.

 

En Nord-Orienta Azio, la riska ludo inter Kim Jong Un kaj Trump haltigas la spiron


Kiel fragila ŝtateto en moviĝema regiono, Singapuro (preskaŭ 6 milionoj da loĝantoj) multe aktivas pri kunlaborado kun la najbaroj. La vehiklo estas ASEAN[i], klubo de dek Sud-Orient-Aziaj landoj, kun pli ol 600 milionoj da loĝantoj kune. Ĉi tiu semajno, la kunularo celebris sian 50-an naskiĝtagon  –  ne kun publika flagmontrado sed kun sennombraj gazetaraj artikoloj kaj kun pintokunveno. En 1967, Singapuro starigis la forumon kun Malajzio, Indonezio, Filipinoj kaj Tajlando, kiel kontraŭkomunisman bastionon en la tagoj de la Vjetnama milito; poste ankaŭ Brunejo, Vjetnamio, Laoso, Birmo kaj Kamboĝo aliĝis. Diverskolora kunularo de lingvoj, religioj kaj politikaj sistemoj. La Singapura iama diplomato kaj intelektulo Kishore Mahbubani  – lia libro "La jarcento de Azio" iĝis ankaŭ konata en Nederlando[ii] –  asertas en The ASEAN Miracle (2017) ke la organizo meritas la Nobel-premion, kiel la EU kvin jarojn antaŭe. Dank’al kvindek jaroj da paco kaj regiona stabileco, registaroj povis fokusiĝi pri la ekonomio. Decidado pasas per unuanimeco: suvereneco staras antaŭe. Dum en Eŭropo ĝuste malgrandaj ŝtatoj kiel Luksemburgo serĉas sian feliĉegon en unuiĝinta Eŭropo, ĉi tie neniu rekomendas radikalan politikan integriĝon  –  ankaŭ ne Singapuro.

La Sud-Orient-Azia kunularo funkcias kiel diplomatia kunvenejo, al kiu ofte aliĝas aliaj najbaroj kaj superpotencoj. Ĉe la festa kunveno lastan semajnfinon en Filipinoj, la gastiganto Rodrigo Duterte  – la popolisto kiu kun sia lando transkuris de Usono al Ĉinio –  sukcesis unuafoje en dek kvin jaroj antaŭenpuŝi la konversacion pri ‘kondutkodo’ por la Sud-Ĉina Maro. La celo estas, ke rivalantaj teritorio-pretendoj ne rezultiĝos en perforto aŭ milito. Nur parolado por la momento, sen jura devontigo. Sed nun kiam en Nord-Orienta Azio la alta ludo inter la Nord-Koreano Kim Jong Un kaj Donald Trump senspirigas la mondon, por kompateco pri parolado en Sud-Orienta Azio mankas loko.

 



Luuk van Middelaar estas politika filozofo. Li loĝas ĉi-monate ĉe la Lee Kuan Yew School of Public Policy de la Nacia Universitato de Singapuro.

 

 

[i] ASEAN = Association of Southeast Asian Nations , vidu ankaŭ: https://eo.wikipedia.org/wiki/ASEAN
[ii] "De eeuw van Azië", vidu: https://www.google.nl/search?q=%22De+eeuw+van+Azi%C3%AB%22+boek&btnG=Zoeken&lr=lang_eo&hl=nl&tbs=lr%3Alang_1eo

 

 

 

Ĉiuj artikoloj   |  




© septembro 2017 Toon Witkam | Powered by RosyGrass
Hosted by Bluehost.com