Nederlandlingvaj   ĵurnal-artikoloj

tradukitaj en Esperanton
fare de Toon Witkam


fonto:
la Nederlanda ĵurnalo NRC
https://www.nrc.nl/nieuws/2017/07/01/is-kan-weg-zijn-is-terreur-blijft-11376708-a1565225
tradukis ĝin (el la Nederlanda en Esperanton) Toon Witkam

IŜ eble forestas, IŜ-teroro daŭras

La terorgrupo Islama Ŝtato (IŜ), ties ekzisto kiel ŝtato kun teritorio, estrara aparato kaj impost-sistemo, estas baldaŭ finiĝonta. Sed ne ĉesas la perforto.

NRC 1 julio 2017

 

Fare de nia korespondanto
Gert van Langendonck


La rekonkero de la Al-Nouri-moskeo ĵaŭde[i] en Mosulo, signifas laŭ ĉefministro Al-Abadi de Irako "la fino de Daesh", Araba akronimo por Islama Ŝtato. Sed anoncita venko-oratoraĵo fare de Abadi en Okcident-Mosulo mem forrestis: malbonaŭgura signo ke ni ankoraŭ ne aŭdis la lastan pri IŜ.

Ok monatoj post la komenco de la ofensivo kontraŭ IŜ en Mosulo, la terorisma movado tie estas el militista vidpunkto preskaŭ eliminita. Diferencas ankoraŭ la opinioj ĉu la Iraka armeo vere kontrolas ĉiujn kvartalojn en la malnova urbo, kie laŭtakse 300 IŜ-batalantoj estis fortikiĝintaj inter dekmiloj da Irakaj civitanoj. Negrave: la milito kontraŭ IŜ ne finiĝos kun kapitulaco. Tiu fakto ĉi-semajne estis ankoraŭ substrekata per raporto de la Combatting Terrorism Center ĉe la Usona Militista Akademio de West Point.



Ĉiumonate 130 atencoj

La raporto trarigardis 16 urbojn en Irako kaj Sirio, kiuj lastatempe estas liberigitaj de IŜ. Ekde la momento de ilia liberiĝo ĝis aprilo 2017, IŜ tie postulis ne malpli ol 1.468 atencojn. Orient-Mosulo, liberigita en januaro, superas ĉion kun 417 atencoj, mezumo de 130 je monato.

La aŭtoroj de la raporto diras ke ili tute ne volas minimumigi la sukceson de la Iraka armeo. "Sed ĉi tiu raporto tamen ja sugestas, ke la nura forpelado de IŜ kiel la formale reganta partio en regiono ne sin limigas por finigi la kapablon de la grupo por praktiki perforton."

Wendy Taeuber de la International Rescue Committee, ne-registara organizaĵo (ngo)[ii], esprimis ĉi-semajne similan averton. "Eĉ kiam ĉiu teritorio estas liberigita de IŜ-batalantoj kaj ne-eksploditaj minoj, tiam ankoraŭ IŜ restos terorigi la homojn en Irako, kiel lastatempaj atencoj en Mosulo, Bagdado kaj aliloke klare montras."

 

Ĉirkaŭata ankaŭ en la ‘ĉefurbo’

Kio ja atingas sian finon estas la nun precize tri jarojn longa ekzistado de IŜ kiel ‘ŝtato’ kun teritorio, estrara aparato kaj la ebleco generi enspezojn el la milionoj da homoj kiuj loĝas tie. Krom en Mosulo, IŜ estas ankaŭ sieĝata en la Siria Raqqa, la ‘ĉefurbo’ de la kalifejo, kie kelkmil IŜ-batalantoj estas nun tute ĉirkaŭataj de la Syrian Democratic Forces, ĉefe Siriaj-Kurdaj batalantoj, kiuj ĝuas la subtenon de Usono.

Laŭ raporto de IHS Markit, Brita militista ekspertiza firmao, perdis IŜ ekde januaro 2015 pli ol 60 procentojn de sia teritorio, kaj 80 procentojn de siaj enspezoj. La propagando de IŜ mem reflektas tiun recesion.

Laŭ analizo de la ICSR[iii], pensfabriko de la Brita King's College, meze de 2015 pli ol duono de la IŜ-propagando konsistis el utopiaj spekuladoj pri la vivo en la kalifejo. En februaro ĉi-jare, okdek procentoj de la propagando temis pri militado.



Ripeto de la historio

La ŝanco grandas ke IŜ nun revenas al siaj radikoj. IŜ estiĝis kiel Al-Kaida en Irako, terorisma movado kiu povis elkreski ĝis gerila movado, alkroĉante al la plendoj de la sunaisma loĝantaro dum la Usona okupado de Irako, kaj poste sub la diskriminacia kondutmaniero de la ŝijaisma ĉefministro Maliki. Ĉu la historio ripetiĝas denove, tio dependos de kiel la Irakaj aŭtoritatoj starigas sin dum la post-IŜ-epoko.

La ekzemplo de Fallujah kaj Ramadi, du urboj en 2016 rekonkeritaj el la manoj de IŜ, estas ne kuraĝiga. Precipe Ramadi estis preskaŭ tute detruita, kaj ĝia rekonstruado estas apenaŭ konsiderinda. Laŭ la Iraka registaro almenaŭ 100 miliardoj da dolaroj necesas por ripari la damaĝon en la rekaptita IŜ-teritorio.

IŜ jam anticipas novajn streĉitecojn:  sunaistojn en IŜ-teritorio ĝi ege timigas pri iliaj ŝijaismaj kaj Kurdaj liberigintoj. Lastatempa rivelado de kruelaĵoj kontraŭ civiluloj fare de kelkaj Irakaj trupunuoj, nutras tiun timon.

 

 

 

Gert van Langendonck, korespondanto por NRC, ankaŭ ricevis Eŭropan Gazetaran Premion (epo.wikitrans.net/European_Press_Prize) en 2016.

 

 

[i] ĵaŭde la 29-an de junio 2017

[ii] ngo = non-governemental organization

[iii] ICSR = International Centre for the Study of Radicalisation and Political Violence
     vidu ankaŭ: http://icsr.info/category/publications/

 

 

 

Ĉiuj artikoloj   |  




© septembro 2017 Toon Witkam | Powered by RosyGrass
Hosted by Bluehost.com