Nederlandlingvaj   ĵurnal-artikoloj

tradukitaj en Esperanton
fare de Toon Witkam


fonto:
la Nederlanda ĵurnalo NRC Handelsblad
http://www.nrc.nl/handelsblad/van/2014/augustus/29/europese-terroristen-maken-is-gevaarlijk-1412811
tradukis ĝin (el la Nederlanda en Esperanton) Toon Witkam

Eŭropaj teroristoj danĝerigas IŜ-on

La strategio de la Islama Ŝtato (IŜ) estas jene: unue sendi la timegon, kaj poste ĝiajn sangavidajn batalantojn, avertas Rodaan Al Galidi.

NRC Handelsblad 29 aŭgusto 2014

Fare de Rodaan Al Galidi

La senkapigo de la Usona ĵurnalisto James Foley estis apenaŭ konata, kiam Prezidanto Obama diris: "Ekstermi kanceron kiel «IŜ» estas ne facile kaj iras ne rapide". Tiu komparo malĝustas.

Kancero ne estas kontaĝa kaj ne ĉiam fatala, sed IŜ ja estas. Se vi volas trovi malsanon kompareblan kun IŜ, vi ne sukcesos, ĉar neniu malsano estas tiel mortiga kiel IŜ. Eĉ ebolo ne estas.

La strategio de la Islama Ŝtato (IŜ) estas jene: unue sendi la timegon, kaj poste ĝiajn sangavidajn batalantojn. Neniu atestanto povas eskapi. La Iraka armeo, bone armita fare de la Usonanoj, tuj fuĝis jam eĉ antaŭ ili ekbatalis kontraŭ IŜ; kaj sen la Usona bombardado la Peshmerga ne estus sukcesinta reteni Erbil-on en norda Irako.

Kio faras IŜ-on tiom danĝera, kaj tiel sukcesplena kompare kun aliaj teroristaj organizoj, estas ke ĝi uzas batalantojn venantajn el Eŭropo kaj batalantojn el la Sunaisma regiono kiuj estas ne bone traktitaj de Bashar Al Assad en Sirio aŭ de Nuri Al Maliki en Irako. Tiu kombino de scienca Eŭropa sperto – precipe en la kampo de propagando kaj komunikado – kaj la kolero de la lokaj batalantoj faras IŜ-on tiel potenca. Kaj ĝi faris Abu Bakr Al Baghdadi, la estron de IŜ, tiom forta, ke li ignoras Al-Kajdon kaj ties novan estron. Unu el la kialoj ke li nomumis sin mem kalifo, estas ke Ayman Al Zawahiri, la nova estro de Al-Kajdo, tiam devas obei eĉ lin, ĉar kalifo en la historio de la islamo estas la estro de ĉiuj islamanoj en la mondo.

La diferenco inter Al-Kajdo kaj IŜ montras kiom danĝera IŜ estas. Al-Kajdo estas terorista organizaĵo, sed IŜ estas ŝtato kun bankoj, armita armeo, landlimoj, milionoj da dolaroj, olekampoj kaj landlimaj kontroloj.

Ankaŭ en la filmoj de Al-Kajdo kaj IŜ oni klare vidas la diferencon. La filmoj de IŜ ŝajnas esti faritaj en Hollywood. Atestanto de ekzekuto en Mosulo diris al mi ke la ordoninto de tiu ekzekuto estis la filmofaranto, kvazaŭ surscenigisto anstataŭ krimfaranta murdisto.

Iama kunstudanto de mi, kiu loĝas en Mosulo, rakontis ke post konkeri Mosulon, IŜ unue ĉirkaŭis la bankojn, konfiskis la armilojn de la fuĝinta Iraka armeo, kaj tuj ekserĉadis la banko-komizojn kaj la oficistojn kiuj laboris ĉe la akvo-, elektro-, gaso- kaj benzino-entreprenoj. Kiu aperis aŭ anoncis sin, rericevis sian laboron, inkluzive salajron, sed la puno por tiu kiu fuĝis estis senkapigo kun ties tuta familio. La IŜ bezonis nur kelkajn horojn por havi ĉion sub ĝia kontrolo. Jen kion la batalantoj el Eŭropo faris ĉe la IŜ: organizado. Kaj el tio rezultis la IŜ en ĝia hodiaŭa formo.

Antaŭe batalantoj bombardis olekampon se ili renkontis ĝin. Nun la homoj en Irako kaj Sirio miris ke la IŜ dume eĉ protektis la olekampojn – ĝis ili vidis kamionojn forporti la oleon por generi enspezojn.

Nur sole el la centra banko de Irako en Mosulo, IŜ prenis 425 milionojn da dolaroj. Imagu. Kaj krome, ĉiuj olekampoj ĉirkaŭ tiu urbo - entute 12 - estas sub kontrolo de IŜ.

Nun IŜ provas akiri kontrolon ĉirkaŭ la landlimoj kun Jordanio kaj Turkio. La limo kun Jordanio signifas komercon de 1,6 milionoj da dolaroj jare, tiu de Turkio eĉ 16 miliardoj. Kaj ne forgesu tiujn milionojn da homoj pri kiuj ili nun havas la kontrolon. Sole en Mosulo loĝas du milionoj da homoj, kiuj devas obei la kalifon.

Se la IŜ estus serpento, ĝia kapo kuŝus en Sirio kaj ĝia korpo tordiĝus tra Irako. La Usonanoj ŝajnas esti konfuzitaj: ili ne plu scias kie ili batu la serpenton. Ili bombardas IŜ-on en Irako sed ne ĝenas ĝin en Sirio.

Obama hezitas inter daŭrigi bombardadon el la aero aŭ apogi la Kurdojn. Obama volas gajni sen milito. Kaj la Eŭropanoj demandas sin ĉu prefere apogi la Kurdojn en la nordo, aŭ prezidenton Obama en la Blanka Domo. Kaj IŜ mem, kion vere volas IŜ? Ĝuste tion: tiun necertecon.

La demokratio kiun Ameriko alportis al Irako, lasis dum la pasintaj 11 jaroj Irakon retroiri en la tempo 1400 jarojn, al la kalifo kaj la kalifejo.

Se tio tiele daŭras, tiam post kelkaj jaroj promenos dinosaŭroj tra la stratoj de Bagdado. Steven Spielberg tre ŝatus tion. La dinosaŭroj mem kaj la milionoj da tieaj homoj ne.

Rodaan Al Galidi (1971) estas verkisto kaj poeto, naskiĝinta en Suda Irako.

Ĉiuj artikoloj   |  




© novembro 2017 Toon Witkam | Powered by RosyGrass
Hosted by Bluehost.com